ЁЯй║ рд▓ो рдмीрдкी (Low Blood Pressure) рд╕े рдХैрд╕े рдмрдЪें? –, рдШрд░ेрд▓ू рдиुрд╕्рдЦे рдФрд░ рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдпLow bp

ЁЯй║ рд▓ो рдмीрдкी (Low Blood Pressure) рд╕े рдХैрд╕े рдмрдЪें? –, рдШрд░ेрд▓ू рдиुрд╕्рдЦे рдФрд░ рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдп
рдЖрдЬрдХрд▓ рдХी рднाрдЧрджौрдб़ рднрд░ी рдЬिंрджрдЧी рдоें рд▓ो рдмीрдкी (рдиिрдо्рди рд░рдХ्рддрдЪाрдк) рдПрдХ рдЖрдо рд╕рдорд╕्рдпा рдмрдирддी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдХрдИ рдмाрд░ рд▓ोрдЧ рдЗрд╕े рд╣рд▓्рдХे рдоें рд▓े рд▓ेрддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдмाрд░-рдмाрд░ рдмीрдкी рдХрдо рд╣ोрдиा рд╢рд░ीрд░ рдХे рд▓िрдП рдЦрддрд░рдиाрдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд╣рдо рдЬाрдиेंрдЧे рдХि рдмीрдкी рд▓ो рдХ्рдпों рд╣ोрддा рд╣ै, рдЗрд╕рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рдХ्рдпा рд╣ैं, рдФрд░ рдШрд░ेрд▓ू рдиुрд╕्рдЦों рд╕े рдХैрд╕े рдмрдЪा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। ЁЯМ┐
ЁЯФО рд▓ो рдмीрдкी рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЬрдм рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рд░рдХ्рддрдЪाрдк рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕्рддрд░ (120/80 mmHg) рд╕े рдХрдо рд╣ोрдХрд░ рд▓рдЧрднрдЧ 90/60 mmHg рдпा рдЙрд╕рд╕े рдиीрдЪे рдЪрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े рд▓ो рдмीрдкी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
рд░рдХ्рддрдЪाрдк рдХрдо рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХे рдЕंрдЧों рддрдХ рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдоाрдд्рд░ा рдоें рдЦूрди рдирд╣ीं рдкрд╣ुंрдЪ рдкाрддा, рдЬिрд╕рд╕े рдЪрдХ्рдХрд░, рдХрдордЬोрд░ी рдФрд░ рдмेрд╣ोрд╢ी рдЬैрд╕ी рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
⚠️ рд▓ो рдмीрдкी рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг
рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рд╢рд░ीрд░ рдоें рдпे рд▓рдХ्рд╖рдг рджिрдЦाрдИ рджें, рддो рд╕ाрд╡рдзाрди рд╣ो рдЬाрдПं:
ЁЯШ╡ рдмाрд░-рдмाрд░ рдЪрдХ्рдХрд░ рдЖрдиा
ЁЯе┤ рдЕрдЪाрдирдХ рдХрдордЬोрд░ी рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрдиा
ЁЯСА рдЖंрдЦों рдХे рдЖрдЧे рдЕंрдзेрд░ा рдЫा рдЬाрдиा
ЁЯТУ рджिрд▓ рдХी рдзрдб़рдХрди рддेрдЬ рдпा рдЕрдиिрдпрдоिрдд рд╣ोрдиा
ЁЯдв рдоिрддрд▓ी рдпा рдЙрд▓्рдЯी
ЁЯзН рдЦрдб़े рд╣ोрддे рд╣ी рдЪрдХ्рдХрд░ (Orthostatic Hypotension)
ЁЯШ┤ рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдердХाрди
❓ рд▓ो рдмीрдкी рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг
рд▓ो рдм्рд▓рдб рдк्рд░ेрд╢рд░ рдХрдИ рдХाрд░рдгों рд╕े рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै:
ЁЯТз рд╢рд░ीрд░ рдоें рдкाрдиी рдХी рдХрдоी (рдбिрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрд╢рди)
ЁЯй╕ рдЕрдзिрдХ рдЦूрди рдмрд╣рдиा
ЁЯН╜️ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рднूрдЦे рд░рд╣рдиा
ЁЯТК рдХुрдЫ рджрд╡ाрдЗрдпों рдХा рд╕ाрдЗрдб рдЗрдлेрдХ्рдЯ
ЁЯза рддрдиाрд╡ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рдЪिंрддा
❤️ рд╣ृрджрдп рд╕ंрдмंрдзी рд╕рдорд╕्рдпाрдПं
ЁЯзВ рдирдордХ рдХी рдХрдоी
ЁЯМ┐ рд▓ो рдмीрдкी рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рдШрд░ेрд▓ू рдиुрд╕्рдЦे
рдЕрдм рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХुрдЫ рдЖрд╕ाрди рдФрд░ рдЕрд╕рд░рджाрд░ рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдкाрдп рдЬो рдЖрдкрдХो рд▓ो рдмीрдкी рд╕े рдмрдЪाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ेंрдЧे।
1️⃣ рдирдордХ рд╡ाрд▓ा рдкाрдиी ЁЯзВЁЯТз
рд▓ो рдмीрдкी рдоें рдирдордХ рдмрд╣ुрдд рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╣ोрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдоें рд╕ोрдбिрдпрдо рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рд░рдХ्рддрдЪाрдк рдмрдв़ाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।
рдХैрд╕े рд▓ें:
рдПрдХ рдЧिрд▓ाрд╕ рдкाрдиी рдоें рдЖрдзा рдЪрдо्рдордЪ рдирдордХ рдоिрд▓ाрдХрд░ рдкी рд▓ें।
⚠️ рдз्рдпाрди рд░рдЦें: рд╣ाрдИ рдмीрдкी рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧ рдпрд╣ рдЙрдкाрдп рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рд╕े рдХрд░ें।
2️⃣ рдиींрдмू рдкाрдиी ЁЯНЛ
рдиींрдмू рд╢рд░ीрд░ рдоें рдКрд░्рдЬा рджेрддा рд╣ै рдФрд░ рдбिрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрд╢рди рджूрд░ рдХрд░рддा рд╣ै।
рдХैрд╕े рд▓ें:
рдПрдХ рдЧिрд▓ाрд╕ рдкाрдиी рдоें рдиींрдмू рдХा рд░рд╕ рдФрд░ рдеोрдб़ा рдирдордХ рдоिрд▓ाрдХрд░ рджिрди рдоें 1–2 рдмाрд░ рдкी рд╕рдХрддे рд╣ैं।
3️⃣ рдХॉрдлी ☕
рдХॉрдлी рдоें рдХैрдлीрди рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рддुрд░ंрдд рд░рдХ्рддрдЪाрдк рдмрдв़ाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।
рдХैрд╕े рд▓ें:
рдПрдХ рдХрдк рдм्рд▓ैрдХ рдХॉрдлी рдпा рджूрдз рд╡ाрд▓ी рдХॉрдлी рд▓े рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рд▓ेрдХिрди рдЬ्рдпाрджा рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╕ेрд╡рди рди рдХрд░ें।
4️⃣ рдХिрд╢рдоिрд╢ ЁЯМ░
рдХिрд╢рдоिрд╢ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдоें рд▓ो рдмीрдкी рдХे рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рд▓ाрднрдХाрд░ी рдоाрдиी рдЧрдИ рд╣ै।
рдХैрд╕े рд▓ें:
рд░ाрдд рдХो 7–8 рдХिрд╢рдоिрд╢ рдкाрдиी рдоें рднिрдЧो рджें।
рд╕ुрдмрд╣ рдЦाрд▓ी рдкेрдЯ рдЦाрдПं рдФрд░ рд╡рд╣ी рдкाрдиी рднी рдкी рд▓ें।
5️⃣ рддुрд▓рд╕ी рдХे рдкрдд्рддे ЁЯМ┐
рддुрд▓рд╕ी рдоें рд╡िрдЯाрдоिрди C рдФрд░ рдоैрдЧ्рдиीрд╢िрдпрдо рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рд░рдХ्рддрдЪाрдк рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
рдХैрд╕े рд▓ें:
4–5 рддुрд▓рд╕ी рдХे рдкрдд्рддे рд░ोрдЬ рд╕ुрдмрд╣ рдЪрдмाрдПं।
6️⃣ рдЪुрдХंрджрд░ рдХा рд░рд╕ ЁЯед
рдЪुрдХंрджрд░ рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЦूрди рдХी рдоाрдд्рд░ा рдмрдв़ाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।
рдХैрд╕े рд▓ें:
рдЖрдзा рдХрдк рддाрдЬा рдЪुрдХंрджрд░ рдХा рд░рд╕ рд╕ुрдмрд╣-рд╢ाрдо рдкी рд╕рдХрддे рд╣ैं।
7️⃣ рдмाрджाрдо рдФрд░ рджूрдз ЁЯеЫЁЯМ░
рдмाрджाрдо рдоें рдкोрд╖рдХ рддрдд्рд╡ рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдХो рддाрдХрдд рджेрддे рд╣ैं।
рдХैрд╕े рд▓ें:
5 рдмाрджाрдо рд░ाрдд рдоें рднिрдЧो рджें, рд╕ुрдмрд╣ рдкीрд╕рдХрд░ рджूрдз рдоें рдоिрд▓ाрдХрд░ рдкी рд▓ें।
ЁЯеЧ рдЦाрди-рдкाрди рдоें рдХ्рдпा рд░рдЦें рдз्рдпाрди?
рд▓ो рдмीрдкी рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрддुрд▓िрдд рдЖрд╣ाрд░ рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।
✔️ рдпे рдЪीрдЬें рдЦाрдПं:
рдирдордХीрди рд╕ूрдк
рд╣рд░ी рд╕рдм्рдЬिрдпां
рдлрд▓ (рдХेрд▓ा, рд╕ेрдм, рдЕрдиाрд░) ЁЯНОЁЯНМ
рджाрд▓ рдФрд░ рдк्рд░ोрдЯीрди рдпुрдХ्рдд рднोрдЬрди
рдиाрд░िрдпрд▓ рдкाрдиी ЁЯее
❌ рдЗрдирд╕े рдмрдЪें:
рдЬ्рдпाрджा рддрд▓ा-рднुрдиा рдЦाрдиा
рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдоीрдаा
рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдЦाрд▓ी рдкेрдЯ рд░рд╣рдиा
ЁЯзШ рдЬीрд╡рдирд╢ैрд▓ी рдоें рдмрджрд▓ाрд╡
ЁЯХТ 1. рд╕рдордп рдкрд░ рднोрдЬрди рдХрд░ें
рднूрдЦे рд░рд╣рдиे рд╕े рдмीрдкी рдЧिрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
ЁЯТз 2. рдЦूрдм рдкाрдиी рдкिрдПं
рджिрди рдоें рдХрдо рд╕े рдХрдо 8–10 рдЧिрд▓ाрд╕ рдкाрдиी рдЬрд░ूрд░ рдкिрдПं।
ЁЯзН 3. рдЕрдЪाрдирдХ рди рдЙрдаें
рд▓ेрдЯे рдпा рдмैрдаे рд╕े рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЙрдаें।
ЁЯПГ 4. рд╣рд▓्рдХा рд╡्рдпाрдпाрдо рдХрд░ें
рдпोрдЧ рдФрд░ рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдмрд╣ुрдд рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╣ैं।
ЁЯШМ 5. рддрдиाрд╡ рдХрдо рдХрд░ें
рдз्рдпाрди (Meditation) рдФрд░ рдЧрд╣рд░ी рд╕ांрд╕ рд▓ेрдиे рдХी рдЖрджрдд рдбाрд▓ें।
ЁЯЪи рдХрдм рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░ें?
рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХो рдпे рд╕рдорд╕्рдпाрдПं рдмाрд░-рдмाрд░ рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ैं:
рдмाрд░-рдмाрд░ рдмेрд╣ोрд╢ी
рд╕ीрдиे рдоें рджрд░्рдж
рд╕ांрд╕ рд▓ेрдиे рдоें рддрдХрд▓ीрдл
рдмрд╣ुрдд рдЬ्рдпाрджा рдХрдордЬोрд░ी
рддो рддुрд░ंрдд рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░ें। рдШрд░ेрд▓ू рдиुрд╕्рдЦे рдХेрд╡рд▓ рд╣рд▓्рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ोрддे рд╣ैं।
ЁЯСи‍⚕️ рд▓ो рдмीрдкी рдФрд░ рдмрдЪ्рдЪों/рдмुрдЬुрд░्рдЧों рдоें рд╕ाрд╡рдзाрдиी
рдмрдЪ्рдЪों рдФрд░ рдмुрдЬुрд░्рдЧों рдоें рд▓ो рдмीрдкी рдЬ्рдпाрджा рдЦрддрд░рдиाрдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдЙрди्рд╣ें рд╕рдордп рдкрд░ рдЦाрдиा, рдкाрдиी рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓िрдд рдЖрд╣ाрд░ рджेрдиा рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।
ЁЯМЯ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)
рд▓ो рдмीрдкी рдПрдХ рдЖрдо рд▓ेрдХिрди рдЧंрднीрд░ рд╕рдорд╕्рдпा рдмрди рд╕рдХрддी рд╣ै рдпрджि рд╕рдордп рдкрд░ рдз्рдпाрди рди рджिрдпा рдЬाрдП। рд╕рд╣ी рдЦाрди-рдкाрди, рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдкाрдиी, рд╣рд▓्рдХा рд╡्рдпाрдпाрдо рдФрд░ рдХुрдЫ рдШрд░ेрд▓ू рдиुрд╕्рдЦों рдХी рдорджрдж рд╕े рдЖрдк рдЗрд╕े рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। ЁЯМ┐
рд▓ेрдХिрди рдЕрдЧрд░ рд╕рдорд╕्рдпा рдмाрд░-рдмाрд░ рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै, рддो рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдЬांрдЪ рдЬрд░ूрд░ рдХрд░ाрдПं।
рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рд╣ें, рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣ें! ЁЯТЪ

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ