ЁЯМН рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ (Infectious Diseases)

 


ЁЯМН рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ (Infectious Diseases)

рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ рд╡े рд░ोрдЧ рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдХिрд╕ी рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЬीрд╡ाрдгु (рдЬैрд╕े рдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпा, рд╡ाрдпрд░рд╕, рдлंрдЧी рдпा рдкрд░рдЬीрд╡ी) рдХे рд╢рд░ीрд░ рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддे рд╣ैं। рдпे рд░ोрдЧ рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕े рд╡्рдпрдХ्рддि, рдЬाрдирд╡рд░ों рд╕े рдордиुрд╖्рдпों, рднोрдЬрди-рдкाрдиी, рд╣рд╡ा рддрдеा рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдлैрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЖрдзुрдиिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ рдЖрдЬ рднी рджुрдиिрдпा рдоें рдмीрдоाрд░ी рдФрд░ рдоृрдд्рдпु рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдгों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ैं।

рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рдХी рд╕рдордЭ, рдЗрдирдХे рдк्рд░рд╕ाрд░ рдХे рддрд░ीрдХे, рд░ोрдХрдеाрдо, рдФрд░ рдЙрдкрдЪाрд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЕрдзिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рд╕्рд╡рд╕्рде рдмрдиा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЖрдЗрдП рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рд╕рдордЭрддे рд╣ैं।


ЁЯжа рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ рдХ्рдпा рд╣ोрддे рд╣ैं?

рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ (рдЗंрдлेрдХ्рд╢िрдпрд╕ рдбिрдЬ़ीрдЬ़) рдРрд╕े рд░ोрдЧ рд╣ैं рдЬो рдХिрд╕ी “рд░ोрдЧрдЬрдирдХ” рдпाрдиी рдкैрдеोрдЬेрди рдж्рд╡ाрд░ा рдлैрд▓рддे рд╣ैं।
рдЗрди рд░ोрдЧрдЬрдирдХों рдХे рдоुрдЦ्рдп рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं:

  1. рдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпा (Bacteria) ЁЯзл

  2. рд╡ाрдпрд░рд╕ (Virus) ЁЯжа

  3. рдлंрдЧी (Fungi) ЁЯНД

  4. рдкрд░рдЬीрд╡ी (Parasites) ЁЯк▒

рдЬрдм рдпे рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЬीрд╡ рд╢рд░ीрд░ рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рд╢рд░ीрд░ рдХी рд░ोрдЧ-рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी (рдЗрдо्рдпूрди рд╕िрд╕्рдЯрдо) рдЗрдирд╕े рд▓рдб़рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддी рд╣ै, рдФрд░ рдЗрд╕ी рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХे рджौрд░ाрди рдмीрдоाрд░ी рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рджिрдЦाрдИ рджेрддे рд╣ैं।


ЁЯзм рд░ोрдЧрдЬрдирдХों рдХे рдоुрдЦ्рдп рдк्рд░рдХाрд░

1. рдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпा ЁЯзл

  • рдПрдХрдХोрд╢िрдХीрдп рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЬीрд╡

  • рдЗрдирдоें рд╕े рдХुрдЫ рд▓ाрднрджाрдпрдХ рд╣ोрддे рд╣ैं (рдЬैрд╕े рджрд╣ी рдоें)

  • рдкрд░ рдХुрдЫ рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░िрдпाँ рдкैрджा рдХрд░рддे рд╣ैं
    рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рдХ्рд╖рдп рд░ोрдЧ (TB)

  • рдЯाрдЗрдлाрдЗрдб

  • рдиिрдоोрдиिрдпा

  • рдХॉрд▓рд░ा

2. рд╡ाрдпрд░рд╕ ЁЯжа



  • рдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпा рд╕े рднी рдЫोрдЯे

  • рдЬीрд╡िрдд рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рд╣ोрд╕्рдЯ рдХोрд╢िрдХा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा

  • рддेрдЬी рд╕े рдлैрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं
    рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рдХोрд╡िрдб-19

  • рдЗрди्рдл्рд▓ुрдПंрдЬा

  • рдбेंрдЧू

  • рдЦрд╕рд░ा

3. рдлंрдЧी ЁЯНД

  • рд╢рд░ीрд░ рдХी рдд्рд╡рдЪा, рдиाрдЦूрди рд╡ рдлेрдлрдб़ों рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं
    рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рд░िंрдЧрд╡рд░्рдо

  • рдХैрдирдбिрдбा рд╕ंрдХ्рд░рдордг

4. рдкрд░рдЬीрд╡ी ЁЯк▒

  • рдЕрди्рдп рдЬीрд╡ों рдХे рд╢рд░ीрд░ рдоें рд░рд╣рдХрд░ рднोрдЬрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं
    рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рдорд▓ेрд░िрдпा (рдк्рд▓ाрдЬ़्рдоोрдбिрдпрдо рдкрд░рдЬीрд╡ी)

  • рдЕрдоीрдмिрдпाрд╕िрд╕


ЁЯФД рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ рдХैрд╕े рдлैрд▓рддे рд╣ैं?

1. рд╣рд╡ा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े ЁЯМм️

  • рдЦांрд╕рдиे, рдЫींрдХрдиे рд╕े рдиिрдХрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдмूंрджों рдоें рдоौрдЬूрдж рд╡ाрдпрд░рд╕ рдпा рдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпा рд╣рд╡ा рдоें рдлैрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं।
    рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рдЯीрдмी

  • рдЗрди्рдл्рд▓ुрдПंрдЬा

  • рдХोрд╡िрдб-19

2. рд╕्рдкрд░्рд╢ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े ЁЯдЭ

  • рд╕ंрдХ्рд░рдоिрдд рд╡्рдпрдХ्рддि, рд╕рддрд╣ рдпा рд╡рд╕्рддु рдХो рдЫूрдиे рд╕े
    рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рдд्рд╡рдЪा рд╕ंрдХ्рд░рдордг

  • рд╡ाрдпрд░рд╕ рдХे рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░

3. рдкाрдиी рдФрд░ рднोрдЬрди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े ЁЯТзЁЯНЫ

  • рджूрд╖िрдд рдЬрд▓ рдпा рднोрдЬрди рд╕े
    рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рдХॉрд▓рд░ा

  • рдбाрдпрд░िрдпा

  • рдЯाрдЗрдлाрдЗрдб

4. рдХीрдЯों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े ЁЯжЯ

рдЬैрд╕े рдордЪ्рдЫрд░, рдордХ्рдЦी, рдЯिрдХ рдЖрджि।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рдорд▓ेрд░िрдпा

  • рдбेंрдЧू

  • рдЪिрдХрдирдЧुрдиिрдпा

5. рд░рдХ्рдд рдпा рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдж्рд░рд╡ों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े ЁЯй╕

рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рдПрдЪрдЖрдИрд╡ी

  • рд╣ेрдкेрдЯाрдЗрдЯिрд╕-B рдФрд░ C

6. рдоां рд╕े рд╢िрд╢ु рдоें ЁЯСй‍ЁЯН╝

  • рдЧрд░्рднाрд╡рд╕्рдеा, рдк्рд░рд╕рд╡ рдпा рд╕्рддрдирдкाрди рдХे рджौрд░ाрди


⚠️ рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рд▓рдХ्рд╖рдг

рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдХे рдк्рд░рдХाрд░ рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХे рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣िрд╕्рд╕े рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд▓рдХ्рд╖рдг рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рд╕ाрдоाрди्рдп рд▓рдХ्рд╖рдг рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं—

  • рдмुрдЦाрд░ ЁЯдТ

  • рдердХाрди

  • рд╕िрд░рджрд░्рдж

  • рдЦांрд╕ी рдФрд░ рдЬुрдХाрдо

  • рджрд╕्рдд

  • рдд्рд╡рдЪा рдкрд░ рджाрдиे

  • рдоांрд╕рдкेрд╢िрдпों рдоें рджрд░्рдж

рдпрджि рд▓рдХ्рд╖рдг рдЧंрднीрд░ рд╣ों, рд╕ांрд╕ рд▓ेрдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ рд╣ो, рдпा рдмрд╣ुрдд рддेрдЬ рдмुрдЦाрд░ рдмрдиे рд░рд╣े рддो рддुрд░ंрдд рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।


ЁЯЫб️ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд░ोрдЧ-рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा (Immunity)

рд╢рд░ीрд░ рдХा рдЗрдо्рдпूрди рд╕िрд╕्рдЯрдо рд╣рдоें рд░ोрдЧों рд╕े рдмрдЪाрдиे рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддा рд╣ै।
рдоुрдЦ्рдпрддः рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा рд╣ोрддी рд╣ै:

  1. рдЬрди्рдордЬाрдд рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा (Innate Immunity)

  2. рдЕрд░्рдЬिрдд рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा (Acquired Immunity) — рдЬैрд╕े рдЯीрдХों рдж्рд╡ाрд░ा

ЁЯСЙ рдЕрдЪ्рдЫी рдЬीрд╡рдирд╢ैрд▓ी, рд╕ंрддुрд▓िрдд рдЖрд╣ाрд░ ЁЯНО, рдиिрдпрдоिрдд рд╡्рдпाрдпाрдо ЁЯПГ‍♂️, рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдиींрдж ЁЯШ┤ рдФрд░ рддрдиाрд╡ рдиिрдпंрдд्рд░рдг ЁЯШК рдЗрдо्рдпूрди рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХो рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрддे рд╣ैं।


ЁЯТЙ рдЯीрдХाрдХрд░рдг рдХा рдорд╣рдд्рд╡

рдЯीрдХे (Vaccines) рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣рдеिрдпाрд░ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ैं। рд╡े рд╢рд░ीрд░ рдХो рд░ोрдЧрдЬрдирдХों рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдиा рд╕िрдЦाрддे рд╣ैं рддाрдХि рдЕрд╕рд▓ी рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдХे рд╕рдордп рд╢рд░ीрд░ рдЬрд▓्рджी рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡ी рдвंрдЧ рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░ рд╕рдХे।
рдЯीрдХों рд╕े рдмрдЪाрд╡ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ोрдЧ:

  • рдЦрд╕рд░ा

  • рдкोрд▓िрдпो

  • рд╣ेрдкेрдЯाрдЗрдЯिрд╕

  • рдХोрд╡िрдб-19

  • рдбिрдк्рдеीрд░िрдпा

  • рдЯिрдЯрдиेрд╕

ЁЯСЙ рдЯीрдХाрдХрд░рдг рди рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпрдХ्рддि рдмрд▓्рдХि рдкूрд░ी рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рддा рд╣ै (рд╣рд░्рдб рдЗрдо्рдпुрдиिрдЯी)।


ЁЯз╝ рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рд╕े рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдп

1. рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा ЁЯз╝

  • рд╣ाрде рдзोрдиा рдЕрдд्рдпंрдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ

  • рднोрдЬрди рдХो рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рдкрдХाрдиा

  • рд╕ाрдл рдкाрдиी рдкीрдиा

2. рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा ЁЯМ┐

  • рдХрдЪрд░ा рди рдлैрд▓ाрдиा

  • рдЧंрджे рдкाрдиी рдХे рдЬрдоाрд╡ рдХो рд░ोрдХрдиा

3. рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рднोрдЬрди рдФрд░ рдкाрдиी ЁЯТз

  • рдШрд░ рдоें рдЙрдмрд▓ा рдпा рдлिрд▓्рдЯрд░ рд╡ाрд▓ा рдкाрдиी

  • рдЦुрд▓े рдоें рдмिрдХрдиे рд╡ाрд▓े рджूрд╖िрдд рднोрдЬрди рд╕े рдмрдЪें

4. рдордЪ्рдЫрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг ЁЯжЯ

  • рдордЪ्рдЫрд░рджाрдиी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ

  • рдШрд░ рдоें рдкाрдиी рди рдЬрдоा рд╣ोрдиे рджें

  • рдордЪ्рдЫрд░ рд░ोрдзी рдХ्рд░ीрдо

5. рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдпौрди рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ ❤️‍ЁЯй╣

  • рд╕ुрд░рдХ्рд╖ाрдд्рдордХ рд╕ाрдзрдиों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ

  • рдиिрдпрдоिрдд рдЬांрдЪ

6. рдмीрдоाрд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕े рджूрд░ी ЁЯШ╖

  • рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдлैрд▓рдиे рд╕े рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рд╕ाрд╡рдзाрдиी


ЁЯПе рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рдХा рдЙрдкрдЪाрд░ (рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕рдордЭ)

⚠️ рдз्рдпाрди рджें: рдЙрдкрдЪाрд░ рдХेрд╡рд▓ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рд╕े рд╣ी рдХрд░ें।
рд╕ाрдоाрди्рдп рд░ूрдк рд╕े рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рдХा рдЙрдкрдЪाрд░ рддीрди рд╕्рддрд░ों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ोрддा рд╣ै:

1. рдПंрдЯीрдмाрдпोрдЯिрдХ рджрд╡ाрдПं ЁЯТК

  • рдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпрд▓ рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдХे рд▓िрдП

  • рд╡ाрдпрд░рд╕ рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рдирд╣ीं рдХрд░рддीं

2. рдПंрдЯीрд╡ाрдпрд░рд▓ рджрд╡ाрдПं

  • рдХुрдЫ рд╡िрд╢ेрд╖ рд╡ाрдпрд░рд╕ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ी
    рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдл्рд▓ू, рдПрдЪрдЖрдИрд╡ी, рд╣ेрдкेрдЯाрдЗрдЯिрд╕ рдХे рд▓िрдП

3. рд╕рдорд░्рдердирдХाрд░ी рдЙрдкрдЪाрд░ (Supportive Care)

  • рд╢рд░ीрд░ рдХो рддाрдХрдд рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рджрд╡ाрдПं

  • рддрд░рд▓ рдкрджाрд░्рде

  • рдЖрд░ाрдо


ЁЯМР рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп

рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рдХा рдмोрдЭ рдмрд╣ुрдд рдмрдб़ा рд╣ै। рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдоें рдпрд╣ рдмोрдЭ рдЕрдзिрдХ рджेрдЦा рдЬाрддा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि—

  • рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдкाрдиी рдХी рдХрдоी

  • рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдХрдоी

  • рдХुрдкोрд╖рдг

  • рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХी рдХрдоी

рдХोрд╡िрдб-19 рдорд╣ाрдоाрд░ी рдиे рдпрд╣ рднी рджिрдЦाрдпा рдХि рдЖрдзुрдиिрдХ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдирдП рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдЙрднрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдФрд░ рджुрдиिрдпा рдХो рдоिрд▓рдХрд░ рдХाрдо рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै।


ЁЯзн рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдЪुрдиौрддिрдпाँ

  • рдирдП-рдирдП рд╡ाрдпрд░рд╕ рдХा рдЙрднрд░рдиा

  • рдПंрдЯीрдмाрдпोрдЯिрдХ рд░ेрдЬिрд╕्рдЯेंрд╕

  • рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдордЪ्рдЫрд░ों рдХा рдк्рд░рд╕ाрд░ рдмрдв़рдиा

  • рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдпाрдд्рд░ा рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░

  • рд╢рд╣рд░ी рднीрдб़рднाрдб़

рдЗрди рдЪुрдиौрддिрдпों рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рддрд░ рд╢ोрдз, рдирдП рдЯीрдХों рдХा рд╡िрдХाрд╕, рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।


ЁЯМЯ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рд╕рд╣ी рдЬाрдирдХाрд░ी, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा, рдЯीрдХाрдХрд░рдг рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рд╕े рдЗрдирдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдХाрдлी рд╣рдж рддрдХ рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

рд╣рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рд╕्рд╡рдпं рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣े рдФрд░ рджूрд╕рд░ों рдХो рднी рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдоें рдпोрдЧрджाрди рджे।

ЁЯСЙ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा, рд╕ाрд╡рдзाрдиी рдФрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा — рдпрд╣ी рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рд╕े рдмрдЪाрд╡ рдХे рддीрди рд╕्рддंрдн рд╣ैं।

ЁЯЩП рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рд╣ें, рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣ें!



⚠️ рдз्рдпाрди рджें: рдпे рдХेрд╡рд▓ рд╣рд▓्рдХे рд▓рдХ्рд╖рдгों рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдкाрдп рд╣ैं। рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░ी рдоें рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै।


ЁЯПб рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рд░ोрдЧों рдХे рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдкाрдп (Gharelu Upay)

⭐ 1. рдХाрдв़ा / рд╣рд░्рдмрд▓ рдб्рд░िंрдХ

ЁЯМ┐ рдЕрджрд░рдХ–рддुрд▓рд╕ी рдХा рдХाрдв़ा

рд╕ाрдордЧ्рд░ी:

  • рдкाрдиी

  • рддुрд▓рд╕ी рдХी 5–7 рдкрдд्рддिрдпां

  • рдЕрджрд░рдХ рдЫोрдЯा рдЯुрдХрдб़ा

  • рдХाрд▓ी рдоिрд░्рдЪ 3–4

рдлाрдпрджे:

  • рд░ोрдЧ рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдмрдв़ाрддा рд╣ै ЁЯТк

  • рдЧрд▓े рдХा рджрд░्рдж, рдЦाँрд╕ी рдоें рд░ाрд╣рдд рджेрддा рд╣ै


⭐ 2. рд╣рд▓्рджी рд╡ाрд▓ा рджूрдз (Golden Milk)

ЁЯМХ рд╣рд▓्рджी + рджूрдз

  • рджूрдз рдоें 1/2 рдЪрдо्рдордЪ рд╣рд▓्рджी рдбाрд▓рдХрд░ рдЙрдмाрд▓ें

  • рд░ाрдд рдоें рдкीрдиे рд╕े рд╕ूрдЬрди рдХрдо рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै

  • рдЗрдо्рдпुрдиिрдЯी рдмрдв़ाрддा рд╣ै ✨


⭐ 3. рдЧрд░्рдо рдкाрдиी рдкीрдиा

  • рдЧрд░्рдо рдкाрдиी рдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпा/рд╡ाрдпрд░рд╕ рдХो рд╢рд░ीрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै ЁЯТз

  • рдЧрд▓े рдХी рдЦрд░ाрд╢ рдоें рддुрд░ंрдд рд░ाрд╣рдд


⭐ 4. рднाрдк рд▓ेрдиा (Steam Inhalation)

ЁЯМм️ рднाрдк рдХे рдлाрдпрджे

  • рдиाрдХ рдмंрдж рд╣ोрдиा рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै

  • рд╕рд░्рджी–рдЦांрд╕ी рдоें рдЖрд░ाрдо

  • рдЧрд▓े рд╡ рдлेрдлрдб़ों рдХी рд╕рдлाрдИ

ЁЯСЙ рдкाрдиी рдоें рдЕрдЬрд╡ाрдЗрди рдпा рдпूрдХेрд▓िрдк्рдЯрд╕ рдСрдпрд▓ рдХी 1–2 рдмूंрдж рдбाрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं।


⭐ 5. рд╢рд╣рдж рдФрд░ рдЕрджрд░рдХ ЁЯНп

рдЦांрд╕ी рдоें рдЙрдкрдпोрдЧ

  • 1 рдЪрдо्рдордЪ рд╢рд╣рдж рдоें рдеोрдб़ा рдЕрджрд░рдХ рд░рд╕ рдоिрд▓ाрдПं

  • рджिрди рдоें 2 рдмाрд░

рдлाрдпрджे:

  • рдЦांрд╕ी рдФрд░ рдЧрд▓े рдоें рдЖрд░ाрдо

  • рдПंрдЯीрдмैрдХ्рдЯीрд░िрдпрд▓ рдЧुрдг


⭐ 6. рд▓рд╣рд╕ुрди рдХा рд╕ेрд╡рди ЁЯзД

  • рд▓рд╣рд╕ुрди рдоें рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдПंрдЯीрдоाрдЗрдХ्рд░ोрдмिрдпрд▓ рдЧुрдг рд╣ोрддे рд╣ैं

  • рдХрдЪ्рдЪा рд▓рд╣рд╕ुрди рдпा рдЧрд░्рдо рджूрдз рдоें рдЙрдмाрд▓рдХрд░ рд▓े рд╕рдХрддे рд╣ैं

⚠️ рдпрджि рдкेрдЯ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рд╣ै рддो рд╕ीрдоिрдд рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╣ी рд▓ें।


⭐ 7. рдиींрдмू рдФрд░ рд╡िрдЯाрдоिрди-C ЁЯНЛ

  • рдиींрдмू, рд╕ंрддрд░ा, рдЖंрд╡рд▓ा рдЬैрд╕े рдлрд▓ рд░ोрдЧ рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдмрдв़ाрддे рд╣ैं

  • рд╕рд░्рджी–рдЬुрдХाрдо рдоें рдлाрдпрджेрдоंрдж


⭐ 8. рддुрд▓рд╕ी рдХा рд╕ेрд╡рди ЁЯМ┐

  • рддुрд▓рд╕ी рдХी рдЪाрдп

  • рддुрд▓рд╕ी–рдЕрджрд░рдХ–рд╢рд╣рдж рдоिрд╢्рд░рдг
    рдлाрдпрджे:

  • рдХрдл рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै

  • рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╡ाрдпрд░рд╕ рд╕े рд▓рдб़рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै


⭐ 9. рдЕрдЬрд╡ाрдЗрди рдкाрдиी

  • рдЕрдЬрд╡ाрдЗрди рдЙрдмाрд▓рдХрд░ рдкीрдиे рд╕े

    • рдкेрдЯ рд╕ाрдл

    • рд╕рд░्рджी рдоें рд░ाрд╣рдд

    • рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдХрдо рд╣ोрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा


⭐ 10. рдирдордХ рдХे рдкाрдиी рд╕े рдЧрд░ाрд░े ЁЯзВ

  • рдЧрд▓े рдХे рджрд░्рдж рдФрд░ рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдоें рдЖрд░ाрдо

  • рдЧрд░्рдо рдкाрдиी + рдЪुрдЯрдХी рднрд░ рдирдордХ


ЁЯМ▒ рдЗрдо्рдпुрдиिрдЯी рдмрдв़ाрдиे рд╡ाрд▓े рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдкाрдп

✔ рдЖंрд╡рд▓ा

рд╡िрдЯाрдоिрди C рдХा рдмेрд╣рддрд░ीрди рд╕्рд░ोрдд — рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╕ंрдХ्рд░рдордг рд╕े рд▓рдб़рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।

✔ рдЧिрд▓ोрдп (Giloy)

  • 1 рдХрдк рдкाрдиी рдоें рдЧिрд▓ोрдп рдЙрдмाрд▓рдХрд░ рдкिрдПं

  • рд░ोрдЧ рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдордЬрдмूрдд рдХрд░рддा рд╣ै

✔ рджाрд▓рдЪीрдиी (Cinnamon)

  • рд╢рд╣рдж рдХे рд╕ाрде рд▓ेрдиे рд╕े рдЦांрд╕ी–рдЬुрдХाрдо рдоें рд░ाрд╣рдд


ЁЯз╝ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рд╕े рдЬुрдб़े рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдкाрдп

  • рд╣ाрде рдзोрдиा ЁЯз╝

  • рдШрд░ рдоें рд╡ेंрдЯिрд▓ेрд╢рди (рддाрдЬी рд╣рд╡ा) рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा

  • рдХрдкрдб़े–рдмिрд╕्рддрд░ рдзूрдк рдоें рд╕ुрдЦाрдиा ☀️

  • рдордЪ्рдЫрд░ों рд╕े рдмрдЪाрд╡ (рдиीрдо рдХा рдзुрдЖँ, рдХрдкूрд░ рдЬрд▓ाрдиा)


⚠️ рдХрдм рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХो рджिрдЦाрдиा рдЪाрд╣िрдП?

рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХो рдЗрдирдоें рд╕े рдХोрдИ рд▓рдХ्рд╖рдг рд╣ों, рддो рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдкाрдп рди рдХрд░рдХे рддुрд░ंрдд рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░ें:

  • рддेрдЬ рдмुрдЦाрд░ (101°F рд╕े рдКрдкрд░)

  • рд╕ाँрд╕ рд▓ेрдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ

  • рд▓рдЧाрддाрд░ рдЙрд▓्рдЯी/рджрд╕्рдд

  • рдЦूрди рдХी рдХрдоी рдпा рдХрдордЬोрд░ी

  • рдЪрдХрдд्рддे рдмрдв़рддे рдЬा рд░рд╣े рд╣ों

  • рдмрдЪ्рдЪे рдпा рдмुрдЬुрд░्рдЧ рдоें рд▓рдХ्рд╖рдг рдЧंрднीрд░ рд╣ों


рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ